W ostatnim czasie w kraju dosyć popularny stał się temat posiadania niewielkiej ilości środków odurzających, a dokładnie 1.5 g marihuany. Nie tak rzadko posiadanie wskazanej ilości narkotyków jest dla organów podstawą do zatrzymania sprawcy, a następnie skierowania przeciwko niemu aktu oskarżenia. Powstaje zatem pytanie, czy w każdym przypadku za posiadanie kilku gramów marihuany sprawcy grozi zatrzymanie i czy zawsze sprawa musi zakończyć się skazaniem?
Nie budzi wątpliwości, że w Polsce posiadanie środków odurzających lub substancji psychotropowych jest zabronione. Sąd Najwyższy stoi na stanowisku, że penalizacja czynu zabronionego określonego w art. 62 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii następuje, gdy przedmiotem przestępstwa jest co najmniej taka ilość narkotyków, która wystarcza na jednorazowe jego użycie przez jedną osobę w celach innych niż medyczne w dawce przyjętej czy uznawanej jako typowa dla danego środka odurzającego (SN wyrok Izby Karnej z dnia 20 kwietnia 2011 r, IV KK 26/2011).
Posiadanie 1.5 g marihuany wyczerpuje znamiona opisanego przestępstwa. Ustawodawca za czyn z art. 62 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wprowadza karę pozbawienia wolności do lat 3 – co nie oznacza, że za określone przestępstwo każdy sprawca zostanie skazany na karę „więzienia” (na wymiar kary wpływ mają nie tylko okoliczności popełnienia czynu, ale i motywacja sprawcy, jego zachowanie, rodzaj i stopień naruszonych obowiązków, o czym mowa w art. 53 k.k.). W wypadku mniejszej wagi, do którego zaliczyć można posiadanie niewielkiej ilości narkotyków, sprawca podlega łagodniejszej karze (grzywnie, ograniczeniu wolności albo pozbawieniu wolności do roku).
Czy posiadanie 1.5 g marihuany jest posiadaniem niewielkiej ilości narkotyków?
W doktrynie i orzecznictwie podnosi się, że z niewielką ilością środków odurzających mamy do czynienia wtedy, gdy daną ilością środka odurzającego może odurzyć się jednorazowo maksymalnie kilka osób. W przypadku, gdy ilość ta wystarcza na jednorazowe odurzenie się co najmniej kilkudziesięciu osób, to jest co najmniej 20 osób, mamy do czynienia ze znaczą ilością narkotyków.
Ilość substancji będąca przedmiotem czynu zabronionego określonego w art. 62 ust. 1 lub 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, aby mogła być uznana za niewielką, nie powinna przekraczać kilku gramów. Sposób rozumienia nieznacznej ilości środków odurzających lub substancji psychotropowych jako przesłanki instytucji uregulowanej w art. 62a musi jednak uwzględniać nie tylko kryterium ilościowe odwołujące się do wagi tych substancji, ale również kryterium jakościowe. Przy interpretacji wyrażenia „nieznacznej ilości” jako przesłanki instytucji określonej w art. 62a nie należy ograniczać się tylko do wagi środków odurzających i substancji psychotropowych, gdyż należy również uwzględnić stężenie zabezpieczonej substancji pozwalające ocenić, ile można z niej zrobić jednorazowych dawek tej substancji (wyrok SA w Poznaniu dnia 23 lutego 2017 r., sygn. akt: II AKa 247/16).
Mając na uwadze powyższe, uznać należy, że 1.5 g marihuany jest niewielką ilością narkotyków. Sprawca za posiadanie takiej ilości może zatem odpowiadać na podstawie art. 62 ust. 3, który przewiduje łagodniejszą karę. Pytanie jednak, czy w każdym przypadku postępowanie wobec takiego sprawcy musi zakończyć się skazaniem? Co w przypadku, gdy sprawca posiada narkotyki wyłącznie na własny użytek?
Odpowiedź znajdziemy w art. 62a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii:
Jeżeli przedmiotem czynu, o którym mowa w art. 62 ust. 1 lub 3, są środki odurzające lub substancje psychotropowe w ilości nieznacznej, przeznaczone na własny użytek sprawcy, postępowanie można umorzyć również przed wydaniem postanowienia o wszczęciu śledztwa lub dochodzenia, jeżeli orzeczenie wobec sprawcy kary byłoby niecelowe ze względu na okoliczności popełnienia czynu, a także stopień jego społecznej szkodliwości.
Organy postępowania mają zatem możliwość umorzenia postępowania w przypadku, gdy sprawca posiada środki odurzające w niewielkiej ilości na własny użytek. Wniesienie przeciwko takiemu sprawcy aktu oskarżenia do Sądu nie jest konieczne. Wszystko zależy jednak od Prokuratora prowadzącego postępowanie – zdarza się, że wobec sprawców, którzy posiadają mniejsze ilości niż 1.5 g, kierowane są w Szczecinie akty oskarżenia do Sądu. Sprawca, który posiada środki odurzające w niewielkiej ilości na własny użytek, powinien jednak w każdym wypadku dążyć do umorzenia postępowania. Pytanie, czy zatrzymanie takiej osoby przez Policję i doprowadzenie na czynności, jest w ogóle uzasadnione.
Jeżeli znalazłeś się w podobnej sytuacji i masz pytania na ten temat, zapraszam do kontaktu. Pamiętaj, że w przypadku zatrzymania, zawsze masz prawo do kontaktu z obrońcą – nie bój się z tego korzystać.
